İcra takibi nedeniyle borçlunun evine hacze gidildiğinde evde bulunan her eşyanın haczedilebileceği düşünülmemelidir. İcra ve İflas Kanunu, borçlunun ve ailesinin insan onuruna uygun şekilde yaşamını sürdürebilmesi amacıyla bazı malları hacizden korumuştur.
Özellikle 7445 sayılı Kanunla İcra ve İflas Kanunu’nun 82. maddesinde yapılan değişiklik sonrasında ev eşyalarının haczedilmezliği önemli ölçüde genişletilmiştir.
Güncel düzenlemeye göre para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler hariç olmak üzere borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyası haczedilemez.
Dolayısıyla günümüzde buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, yatak, koltuk, masa ve benzeri aile yaşamında ortak kullanılan sıradan ev eşyaları bakımından haczedilmezlik koruması bulunmaktadır.
Ancak evde bulunan her malın “ev eşyası” olduğu gerekçesiyle haczedilemeyeceği de söylenemez. Özellikle para, altın, gümüş, değerli taş, antika ve süs eşyaları kanunda açıkça koruma dışında bırakılmıştır.
Ev Haczinde Hangi Eşyalar Haczedilemez?
İcra ve İflas Kanunu’nun 82. maddesi uyarınca borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşyalar ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyaları kural olarak haczedilemez.
Buradaki temel amaç borçlunun borcunu ödemekten tamamen kurtulmasını sağlamak değil, cebri icra nedeniyle borçlu ve ailesinin temel yaşam koşullarının ortadan kaldırılmasını engellemektir.
Bu nedenle haciz sırasında eşyanın yalnızca ekonomik değerine değil, kullanım amacı ve niteliğine de bakılması gerekir.
Buzdolabı Haczedilebilir Mi?
Ailenin günlük yaşamında kullanılan buzdolabı ortak kullanıma hizmet eden temel ev eşyalarından biridir.
Bu nedenle borçlunun ve ailesinin günlük kullanımındaki buzdolabı İİK m.82 kapsamında kural olarak haczedilemez.
Buzdolabının ekonomik değerinin bulunması tek başına haczedilebilmesi için yeterli değildir.
Çamaşır Makinesi Haczedilebilir Mi?
Ailenin ortak kullanımına hizmet eden çamaşır makinesi de haczedilemez ev eşyaları kapsamında değerlendirilir.
Borçlunun evine hacze gidilmiş olması, günlük yaşam için kullanılan çamaşır makinesinin haczedilebileceği anlamına gelmez.
Bulaşık Makinesi Haczedilebilir Mi?
Ailenin ortak kullanımındaki bulaşık makinesi de İİK m.82 kapsamında haczedilmezlik korumasından yararlanır.
Güncel düzenlemede ortak kullanıma hizmet eden tüm ev eşyalarının korunması esas alınmıştır.
Televizyon Haczedilebilir Mi?
Ailenin ortak kullanımına hizmet eden televizyon kural olarak haczedilemez ev eşyaları kapsamında değerlendirilir.
Televizyonun zorunlu yaşam eşyası olup olmadığı konusunda eski dönemde farklı tartışmalar bulunmakla birlikte güncel İİK m.82 hükmü yalnızca zorunlu eşyalardan değil, ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyalarından söz etmektedir.
Bu nedenle evde günlük olarak kullanılan televizyon bakımından haczedilmezlik kuralı uygulanmalıdır.
Evde İki Televizyon Varsa Biri Haczedilebilir Mi?
Bu soru özellikle eski mevzuat nedeniyle sıkça yanlış cevaplanmaktadır.
İİK m.82’nin önceki düzenlemesinde aynı amaçla kullanılan eşyanın birden fazla olması halinde bunlardan birinin haczedilebilmesine imkân veren bir istisna bulunmaktaydı.
Ancak 7445 sayılı Kanunla yapılan değişiklik sonrasında bu ifade kaldırılmıştır.
Güncel düzenleme, ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyalarının haczedilemeyeceğini düzenlemektedir.
Dolayısıyla yalnızca evde iki televizyon bulunması nedeniyle “bir tanesi mutlaka haczedilebilir” şeklinde otomatik bir sonuç çıkarılması güncel kanun metniyle bağdaşmaz.
Her eşyanın niteliği ve kullanım amacı somut olay bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.
Koltuk Takımı Haczedilebilir Mi?
Aile bireylerinin günlük yaşamda ortak kullandığı koltuk ve oturma grupları haczedilemez ev eşyaları kapsamında değerlendirilir.
Bu nedenle sıradan bir evde kullanılan koltuk takımının haczedilmesi kural olarak mümkün değildir.
Ancak ekonomik değeri çok yüksek, antika veya koleksiyon niteliğinde bir eşya bulunması halinde kanundaki kıymetli eşya istisnası ayrıca değerlendirilmelidir.
Yatak Haczedilebilir Mi?
Borçlu ve ailesinin kullandığı yatak, baza ve benzeri temel kişisel veya ortak kullanım eşyaları kural olarak haczedilemez.
Cebri icra işlemi borçlu ve ailesinin temel yaşam koşullarını tamamen ortadan kaldıracak şekilde uygulanamaz.
Yemek Masası Haczedilebilir Mi?
Ailenin günlük kullanımındaki yemek masası ve sandalyeler ortak kullanıma hizmet eden ev eşyaları arasında değerlendirilir.
Bu nedenle kural olarak haczedilemez.
Ancak antika veya olağan ev eşyası niteliğini aşan özel kıymetli mallar bakımından ayrıca değerlendirme yapılabilir.
Gardırop Haczedilebilir Mi?
Ailenin kişisel eşyalarının muhafazasında kullanılan sıradan gardırop veya dolaplar da ev eşyası kapsamında değerlendirilir.
Bu nedenle günlük kullanım amacı taşıyan bu tür eşyalar kural olarak haczedilemez.
Halı Haczedilebilir Mi?
Evde günlük kullanım amacıyla bulunan sıradan halılar ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyası kapsamında değerlendirilebilir.
Buna karşılık yüksek ekonomik değere sahip antika, koleksiyon veya özel sanat eseri niteliğindeki halılar bakımından durum farklı olabilir.
Eşyanın sıradan ev eşyası mı yoksa kıymetli veya antika mal mı olduğu somut olayda önem taşır.
Perde Haczedilebilir Mi?
Evde günlük yaşam içerisinde kullanılan perdeler de ortak kullanıma hizmet eden ev eşyaları kapsamında değerlendirilir.
Bu nedenle sıradan ev perdelerinin haczedilmesi kural olarak mümkün değildir.
Klima Haczedilebilir Mi?
Ailenin ortak kullanımına hizmet eden klima bakımından da İİK m.82’deki haczedilmezlik düzenlemesi gündeme gelir.
Özellikle konut içerisinde günlük yaşam amacıyla kullanılan klima ile ticari işletmede bulunan cihazların aynı şekilde değerlendirilmemesi gerekir.
Elektrikli Süpürge Haczedilebilir Mi?
Ev temizliğinde kullanılan elektrikli süpürge ailenin ortak kullanımına hizmet eden sıradan ev eşyası niteliğindedir.
Bu nedenle kural olarak haczedilemez.
Ütü Haczedilebilir Mi?
Günlük ev yaşamında kullanılan ütü de ortak kullanım veya kişisel ihtiyaç kapsamında değerlendirilebilecek ev eşyalarındandır.
Bu nedenle kural olarak haczedilmezlik koruması kapsamındadır.
Fırın Haczedilebilir Mi?
Evde yemek hazırlanması amacıyla kullanılan fırın, ocak ve benzeri mutfak eşyaları ailenin ortak kullanımına hizmet etmektedir.
Bu nedenle kural olarak haczedilemez.
Mikrodalga Fırın Haczedilebilir Mi?
Güncel İİK m.82 yalnızca “zorunlu” ev eşyalarından söz etmemekte, ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyalarını koruma altına almaktadır.
Bu nedenle aile tarafından ortak kullanılan mikrodalga fırının da sırf temel ihtiyaç olmadığı gerekçesiyle otomatik olarak haczedilebileceği söylenemez.
Kahve Makinesi Haczedilebilir Mi?
Bu tür eşyalar bakımından da güncel kanun metninin dikkate alınması gerekir.
Kahve makinesi aile tarafından ortak kullanılan sıradan bir ev eşyası niteliğindeyse İİK m.82 kapsamındaki koruma gündeme gelir.
Ancak ticari nitelikte, olağanüstü yüksek ekonomik değeri bulunan veya işletme amacıyla kullanılan cihazlar bakımından değerlendirme farklı olabilir.
Bilgisayar Haczedilebilir Mi?
Bilgisayar bakımından eşyanın kullanım amacı önemlidir.
Ailenin ortak kullanımına hizmet eden bilgisayar İİK m.82 kapsamında ev eşyası olarak değerlendirilebilir.
Bunun yanında bilgisayar borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için zorunlu bir araç niteliğindeyse İİK m.82’nin meslek için gerekli eşyalara ilişkin diğer haczedilmezlik hükümleri de gündeme gelebilir.
Ancak ticari stok niteliğinde bulunan veya borçlunun işletmesinde satış amacıyla bulundurulan bilgisayarlarla kişisel kullanım bilgisayarı aynı değildir.
Laptop Haczedilebilir Mi?
Kişisel kullanım amacıyla bulunan laptop bakımından eşyanın kime ait olduğu ve ne amaçla kullanıldığı değerlendirilmelidir.
Borçlu veya aynı çatı altında yaşayan aile bireyinin kişisel eşyası niteliğinde olması ya da ortak aile kullanımına hizmet etmesi halinde haczedilmezlik gündeme gelir.
Mesleki faaliyet için zorunlu olması da ayrıca önem taşıyabilir.
Cep Telefonu Haczedilebilir Mi?
Günümüzde cep telefonu kişisel iletişim, bankacılık, e-Devlet işlemleri ve günlük yaşam bakımından temel kişisel araçlardan biri haline gelmiştir.
İİK m.82 borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşyaları da hacizden korumaktadır.
Bu nedenle kişinin günlük kullanımındaki cep telefonu bakımından haczedilmezlik hükmünün değerlendirilmesi gerekir.
Ancak evde veya işyerinde ticari stok amacıyla bulundurulan çok sayıda telefon kişisel eşya olarak değerlendirilemez.
Tablet Haczedilebilir Mi?
Tablet kişisel kullanım veya ailenin ortak kullanımı amacıyla bulunduruluyorsa İİK m.82 kapsamında haczedilmezlik gündeme gelebilir.
Özellikle çocuğun eğitim amacıyla kullandığı tablet bakımından hem mülkiyet hem kullanım amacı önemlidir.
Ticari stok niteliğindeki cihazlar ise farklı değerlendirilir.
Çocuğun Bilgisayarı Haczedilebilir Mi?
Aynı çatı altında yaşayan çocuğa ait kişisel eşya İİK m.82 kapsamındaki korumadan yararlanır.
Ayrıca çocuğun eğitim amacıyla kullandığı bilgisayar veya tabletin borçlu ebeveynin borcu nedeniyle haczedilmesi mülkiyet bakımından da sorun yaratabilir.
Bu nedenle haciz sırasında eşyanın kime ait olduğu ve ne amaçla kullanıldığı açıkça belirtilmelidir.
Çocuğun Oyuncakları Haczedilebilir Mi?
Çocuğa ait oyuncak, kıyafet, okul malzemesi ve benzeri kişisel eşyalar borçlunun borcu nedeniyle haczedilemez.
Bunlar hem aile bireyinin kişisel eşyası niteliğindedir hem de borçlu dışındaki kişiye ait olabilecek mallardır.
Çocuğun Ders Kitapları Haczedilebilir Mi?
Çocuğun eğitim amacıyla kullandığı kitap, defter ve okul araçları kişisel eşya niteliğindedir.
Bu nedenle borçlunun borcu nedeniyle haczedilmesi mümkün değildir.
Borçlunun Kıyafetleri Haczedilebilir Mi?
Borçlunun günlük yaşamda kullandığı kıyafetler kişisel eşya kapsamında haczedilemez.
Aynı koruma borçluyla aynı çatı altında yaşayan aile bireylerinin kişisel eşyaları bakımından da geçerlidir.
Ancak ticari stok niteliğindeki ürünlerle kişinin kendi kullandığı kıyafetler birbirinden ayrılmalıdır.
Eşin Kıyafetleri Haczedilebilir Mi?
Borçlunun eşiyle aynı konutta yaşaması, eşe ait kişisel malların borçlunun borcu nedeniyle haczedilebileceği anlamına gelmez.
Ayrıca İİK m.82 aynı çatı altında yaşayan aile bireylerinin kişisel eşyalarını açıkça koruma altına almaktadır.
Bu nedenle eşin kişisel kullanımındaki kıyafet ve benzeri eşyalar haczedilemez.
Evdeki Nakit Para Haczedilebilir Mi?
Evet.
Kanun, para ve kıymetli evrakı ev eşyalarına ilişkin haczedilmezlik korumasının açıkça dışında bırakmıştır.
Bu nedenle ev haczi sırasında borçluya ait olduğu belirlenen nakit para haczedilebilir.
Ancak paranın üçüncü bir kişiye ait olduğu ileri sürülürse mülkiyet ve istihkak hükümleri ayrıca değerlendirilir.
Evdeki Altınlar Haczedilebilir Mi?
Evet, borçluya ait olması halinde kural olarak haczedilebilir.
İİK m.82 altın ve gümüşü açıkça ev eşyalarına ilişkin haczedilmezlik korumasının dışında bırakmıştır.
Dolayısıyla altının evde bulunması tek başına haczedilmez olduğu anlamına gelmez.
Ancak altının borçlunun eşine veya başka bir üçüncü kişiye ait olduğu ileri sürülüyorsa istihkak uyuşmazlığı ortaya çıkabilir.
Düğün Takıları Haczedilebilir Mi?
Düğün takılarında öncelikle mülkiyet meselesi önemlidir.
Takılar borçlu olmayan eşe aitse borçlunun kişisel borcu nedeniyle haczedilemez.
Buna karşılık borçluya ait olduğu tespit edilen altın ve diğer kıymetli eşyalar İİK m.82/1-3 kapsamındaki ev eşyası korumasından yararlanmaz.
Bu nedenle “düğün takısı olduğu için hiçbir şekilde haczedilemez” şeklinde genel bir sonuç doğru değildir.
Ziynet Eşyaları Haczedilebilir Mi?
Ziynet eşyasının kime ait olduğu öncelikle belirlenmelidir.
Borçluya ait ziynet eşyaları, altın, gümüş, değerli taş veya süs eşyası niteliğinde olmaları nedeniyle ev eşyalarına ilişkin haczedilmezlik korumasının dışında kalabilir.
Borçlu olmayan eşe ait ziynet bakımından ise üçüncü kişinin mülkiyet hakkı ve istihkak hükümleri gündeme gelir.
Alyans Haczedilebilir Mi?
Alyans bakımından eşyanın niteliği, ekonomik değeri, kişisel kullanım özelliği ve kanundaki altın veya kıymetli eşya istisnası birlikte değerlendirilmelidir.
Kanun altını açıkça haczedilmez ev eşyası korumasının dışında tuttuğundan, “kişisel olarak kullanılıyor” gerekçesiyle her altın eşyanın otomatik biçimde haczedilemez olduğu sonucuna varılması doğru değildir.
Somut olayın özellikleri önemlidir.
Mücevher Haczedilebilir Mi?
Borçluya ait mücevher, değerli taş ve benzeri kıymetli mallar İİK m.82’de açıkça koruma dışında bırakılmıştır.
Bu nedenle haczedilebilir.
Borçlu olmayan üçüncü kişiye ait olduğu ileri sürülüyorsa mülkiyet ve istihkak meselesi ayrıca incelenir.
Gümüş Eşyalar Haczedilebilir Mi?
İİK m.82’de gümüş de açıkça istisna kapsamında sayılmıştır.
Dolayısıyla borçluya ait ekonomik değeri bulunan gümüş eşyalar sırf evde bulundukları gerekçesiyle haczedilmezlik korumasından yararlanmaz.
Antika Eşya Haczedilebilir Mi?
Evet.
Antika eşyalar kanunda açıkça haczedilmezlik korumasının dışında bırakılmıştır.
Dolayısıyla borçluya ait antika tablo, mobilya, saat, halı veya benzeri değerli eşyanın haczi mümkündür.
Süs Eşyası Haczedilebilir Mi?
Kanun süs eşyalarını da açıkça istisna kapsamında düzenlemiştir.
Bu nedenle borçluya ait ekonomik değeri bulunan süs eşyalarının haczi mümkündür.
Ancak sıradan ve ekonomik değeri bulunmayan dekoratif ev eşyalarının haczedilmesinin cebri icranın amacı bakımından anlamlı olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.
Tablo Haczedilebilir Mi?
Sıradan dekoratif bir tablo ile ekonomik değeri yüksek sanat eseri aynı şekilde değerlendirilemez.
Değerli sanat eseri, antika veya kıymetli süs eşyası niteliğindeki tablolar haczedilebilir.
Sıradan ev dekorasyonunda kullanılan ve ortak ev eşyası niteliğinde bulunan ürünler bakımından ise İİK m.82 koruması gündeme gelebilir.
Pahalı Televizyon Haczedilebilir Mi?
Bir eşyanın pahalı olması tek başına onun kanundaki ev eşyası niteliğini otomatik olarak ortadan kaldırmaz.
Güncel İİK m.82 düzenlemesi ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyalarını korumaktadır.
Ancak somut olayda eşyanın olağan ev eşyası niteliğini aşan özel bir kıymet, koleksiyon veya başka bir nitelik taşıması halinde ayrıca değerlendirme yapılması gerekebilir.
Bu nedenle yalnızca ürünün piyasa fiyatından hareketle kesin sonuca ulaşılmamalıdır.
Oyun Konsolu Haczedilebilir Mi?
Oyun konsolu gibi modern elektronik cihazlarda güncel İİK m.82’nin geniş ev eşyası koruması dikkate alınmalıdır.
Cihaz gerçekten ailenin ortak kullanımına hizmet eden bir ev eşyası veya aile bireylerinden birinin kişisel eşyası niteliğindeyse haczedilmezlik iddiası gündeme gelebilir.
Buna karşılık ticari stok veya yatırım amacıyla bulundurulan cihazlar farklı değerlendirilir.
Fotoğraf Makinesi Haczedilebilir Mi?
Fotoğraf makinesinin kullanım amacı önemlidir.
Aile bireyinin kişisel eşyası niteliğinde olması, mesleki faaliyet için zorunlu bulunması veya ticari amaçla bulundurulması farklı hukuki sonuçlar doğurabilir.
Bu nedenle yalnızca eşyanın türünden hareketle her dosya için kesin bir cevap verilmesi doğru değildir.
Meslek İçin Gerekli Eşyalar Haczedilebilir Mi?
İİK m.82’de ekonomik faaliyeti sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için gerekli olan her türlü eşya ayrıca haczedilemez mallar arasında düzenlenmiştir.
Örneğin somut olayın şartlarına göre bir terzinin mesleki faaliyeti için zorunlu makinesi, bir tamircinin temel el aletleri veya mesleğini bilgisayar üzerinden sürdüren kişinin gerekli cihazları bakımından haczedilmezlik gündeme gelebilir.
Ancak işletme sermayesi niteliğindeki çok sayıda makine veya ticari stok farklı değerlendirilebilir.
Evden Çalışan Borçlunun Bilgisayarı Haczedilebilir Mi?
Borçlu mesleğini esas olarak bilgisayar üzerinden sürdürüyor ve cihaz mesleğin devamı için gerekli nitelikteyse İİK m.82’deki mesleki eşya haczedilmezliği ayrıca gündeme gelebilir.
Bunun yanında bilgisayarın aile ortak kullanım eşyası veya kişisel eşya niteliği de değerlendirilebilir.
Bu nedenle evden çalışan kişilerin bilgisayarları bakımından eşyanın kullanım amacı özellikle önemlidir.
Engelli Bireyin Kullandığı Eşyalar Haczedilebilir Mi?
Borçlu veya aile bireyinin sağlık ve engellilik nedeniyle kullandığı zorunlu cihaz ve kişisel eşyalar bakımından haczedilmezlik hükümleri özellikle dikkate alınmalıdır.
Tekerlekli sandalye, protez, solunum cihazı ve benzeri sağlık açısından zorunlu araçların borcun tahsili amacıyla alınması temel yaşam ve kişisel ihtiyaçların korunması ilkesiyle bağdaşmaz.
Somut eşyanın hukuki niteliği ayrıca değerlendirilmelidir.
Evcil Hayvan Haczedilebilir Mi?
İcra hukukunda hayvanlar bakımından da özel haczedilmezlik düzenlemeleri ve hayvanın niteliğine göre farklı hükümler bulunabilir.
Ev içerisinde aile yaşamının parçası olarak beslenen hayvan ile ticari veya ekonomik faaliyet kapsamında bulundurulan hayvanların aynı şekilde değerlendirilmemesi gerekir.
Bu nedenle somut olayda hayvanın niteliği ve kullanım amacı önem taşır.
Kiracı Olan Borçlunun Ev Eşyaları Haczedilebilir Mi?
Borçlunun kiracı olması İİK m.82’deki haczedilmezlik korumasını ortadan kaldırmaz.
Kirada oturan borçlu ve ailesinin kişisel eşyaları ile ortak kullanımına hizmet eden ev eşyaları da aynı korumadan yararlanır.
Konutun borçluya ait olup olmaması ev içerisindeki eşyaların haczedilmezliği bakımından belirleyici değildir.
Ev Sahibine Ait Eşyalar Haczedilebilir Mi?
Kiralanan konut eşyalı olarak kiralanmışsa ev sahibine ait eşyalar borçlunun kişisel borcu nedeniyle haczedilemez.
Haciz sırasında eşyaların ev sahibine ait olduğu ileri sürülmeli ve mümkünse kira sözleşmesi, demirbaş listesi, fatura veya başka belgelerle desteklenmelidir.
Gerekirse istihkak hükümleri uygulanır.
Eşe Ait Eşyalar Haczedilebilir Mi?
Borçlu olmayan eşin kendisine ait malları borçlunun kişisel borcu nedeniyle haczedilemez.
Bunun yanında aynı çatı altında yaşayan aile bireylerinin kişisel eşyaları İİK m.82 kapsamında ayrıca korunmaktadır.
Mülkiyet konusunda uyuşmazlık bulunması halinde istihkak prosedürü gündeme gelebilir.
Anne ve Babaya Ait Eşyalar Haczedilebilir Mi?
Borçlu anne veya babasının evinde yaşıyorsa evde bulunan bütün eşyaların borçluya ait olduğu kabul edilmemelidir.
Anne veya babaya ait olduğu ileri sürülen mallar bakımından üçüncü kişi mülkiyeti ve istihkak hükümleri uygulanabilir.
Haciz sırasında mülkiyet iddiasının açıkça tutanağa geçirilmesi önemlidir.
Faturası Başkasının Adına Olan Eşya Haczedilebilir Mi?
Fatura eşyanın mülkiyetinin belirlenmesinde önemli bir delildir ancak her durumda tek başına kesin sonuç doğurmayabilir.
Eşyanın nerede bulunduğu, kim tarafından kullanıldığı, ödemeyi kimin yaptığı ve diğer deliller birlikte değerlendirilebilir.
Bu nedenle üçüncü kişiye ait eşyalar bakımından fatura, banka dekontu ve benzeri belgelerin muhafaza edilmesi önemlidir.
Borçlunun Evindeki Başkasına Ait Eşya Haczedilirse Ne Olur?
Haczedilen malın borçluya değil üçüncü kişiye ait olduğu ileri sürülebilir.
Bu durumda istihkak iddiası gündeme gelir.
İstihkak prosedürü, haczedilen malın gerçekten borçluya mı yoksa üçüncü kişiye mi ait olduğunun belirlenmesini amaçlar.
Bu nedenle haciz sırasında üçüncü kişiye ait malların açıkça belirtilmesi ve iddianın haciz tutanağına geçirilmesi önemlidir.
İstihkak İddiası Nedir?
İstihkak iddiası, haczedilen malın borçluya ait olmadığı ve üçüncü kişinin mülkiyetinde bulunduğu iddiasıdır.
Örneğin borçlunun anne ve babasının evinde yapılan hacizde televizyonun babaya ait olduğu veya haczedilen ziynet eşyasının borçlu olmayan eşe ait olduğu ileri sürülebilir.
İddianın nasıl ve hangi sürelerde takip edileceği İcra ve İflas Kanunu’ndaki istihkak hükümlerine göre belirlenir.
Haczedilemez Eşya Haczedilirse Ne Yapılmalıdır?
Kanunen haczedilemeyen bir malın haczedilmesi halinde icra mahkemesine şikâyet yolu gündeme gelebilir.
Haczedilmezlik iddiasının niteliğine göre uygulanacak süre ve usul ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu nedenle haciz tutanağının alınması ve haczedilen malların ayrıntılı şekilde incelenmesi önemlidir.
Haciz sırasında da eşyanın haczedilemez olduğuna ilişkin itirazın tutanağa geçirilmesi yararlı olacaktır.
Haciz Memuru Haczedilemez Eşyayı Haczedebilir Mi?
İcra görevlisinin haciz sırasında İİK m.82’deki haczedilmezlik hükümlerini dikkate alması gerekir.
Buna rağmen haczedilmez olduğu düşünülen bir mal hakkında haciz işlemi yapılırsa ilgililerin icra mahkemesi nezdinde kanuni yollara başvurması mümkündür.
Haczin yapılmış olması işlemin mutlaka hukuka uygun olduğu anlamına gelmez.
Ev Haczinde Eşyalar Hemen Götürülür Mü?
Bir eşyanın haczedilmesi ile fiziksel olarak muhafaza altına alınması aynı işlem değildir.
Haczedilen taşınırların muhafazası İcra ve İflas Kanunu’ndaki ayrı hükümlere tabidir.
Dolayısıyla haciz tutanağına yazılan her eşyanın mutlaka aynı anda evden çıkarılacağı şeklinde genel bir kural bulunmamaktadır.
Evdeki Eşyaların Değeri Borçtan Fazlaysa Haczedilebilir Mi?
İcra hukukunda haciz işleminin alacağı karşılayacak miktarla sınırlı olması gerekir.
İİK m.85 uyarınca borçlunun mallarından alacaklının ana para, faiz ve masraflar dahil bütün alacağına yetecek miktarı haczolunur.
Bu nedenle borç miktarıyla açıkça orantısız biçimde gereğinden fazla malın haczedilmesi cebri icranın amacıyla bağdaşmaz.
Bununla birlikte öncelikle eşyanın haczedilebilir nitelikte olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Borç Çok Yüksekse Haczedilemez Ev Eşyaları Haczedilebilir Mi?
Hayır.
Borcun yüksek olması kanunen haczedilemeyen bir malı haczedilebilir hale getirmez.
Haczedilmezlik kuralları borç miktarından bağımsız olarak uygulanır.
Örneğin borcun çok yüksek olması, ailenin ortak kullanımındaki sıradan buzdolabının haczedilebilmesini sağlamaz.
Borç Bankaya Olsa da Ev Eşyaları Haczedilemez Mi?
Haczedilmezlik hükümleri kural olarak alacaklının banka, şirket veya gerçek kişi olmasına göre değişmez.
Banka kredi borcu nedeniyle takip yapılmış olması da İİK m.82’deki haczedilmezlik hükümlerini ortadan kaldırmaz.
Ancak kanunda belirli alacak türleri bakımından özel hükümler varsa bunlar ayrıca değerlendirilir.
Kredi Kartı Borcundan Eve Haciz Gelirse Eşyalar Alınabilir Mi?
Kredi kartı borcunun icra takibine konu edilmesi halinde de haciz işlemleri İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre yürütülür.
Evdeki kişisel eşyalar ve ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyaları İİK m.82 kapsamında korunur.
Borç türü, bu temel korumayı kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Senet Borcundan Ev Eşyaları Haczedilebilir Mi?
Takibin senede dayanması da haczedilmez ev eşyalarının korumasını ortadan kaldırmaz.
Takip kesinleşmiş olsa dahi haciz yalnızca kanunen haczedilebilir mallar üzerinde uygulanabilir.
Vergi Borcunda Aynı Kurallar Geçerli Midir?
Vergi ve diğer kamu alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uygulanabildiğinden, özel hukuk alacaklarına ilişkin İcra ve İflas Kanunu hükümleriyle birebir aynı düzenlemelerin geçerli olduğu varsayılmamalıdır.
Bu nedenle kamu borçları bakımından haczedilmezlik ayrıca ilgili mevzuata göre incelenmelidir.
Ev Haczinde “Lüks Eşya” Kavramı Hâlâ Geçerli Mi?
Güncel İİK m.82 metninde esas ayrım “lüks-lüks olmayan” şeklinde kurulmamıştır.
Kanun borçlu ve aile bireylerinin kişisel eşyaları ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyalarını korurken para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyleri açıkça istisna tutmuştur.
Bu nedenle eski kaynaklarda kullanılan “zorunlu olmayan lüks eşya haczedilir” şeklindeki genellemelerin güncel kanun metni karşısında dikkatli kullanılması gerekir.
Evde Birden Fazla Aynı Eşya Bulunması Hacze İmkân Verir Mi?
Tek başına vermez.
7445 sayılı Kanun öncesindeki düzenlemede aynı amaçla kullanılan eşyanın birden fazla olması önemliydi.
Güncel düzenlemede ise bu istisna kaldırılmış ve ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyaları koruma kapsamına alınmıştır.
Bu nedenle iki televizyon, iki bilgisayar veya benzeri birden fazla eşya bulunduğunda yalnızca sayıdan hareketle haciz kararı verilmesi doğru değildir.
Her bir eşyanın gerçekten aile ortak kullanımına hizmet edip etmediği, kişisel eşya olup olmadığı, ticari amaç taşıyıp taşımadığı ve kıymetli eşya istisnasına girip girmediği değerlendirilmelidir.
Ev Haczinde En Önemli Ayrım Nedir?
Güncel düzenlemede en önemli ayrım eşyanın kişisel eşya veya aile ortak kullanımına hizmet eden ev eşyası olup olmadığı ile kanunun açıkça koruma dışında bıraktığı para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika ve süs eşyası gibi kıymetli mallardan olup olmadığıdır.
Bunun yanında eşyanın gerçekten borçluya ait olup olmadığı da ayrıca değerlendirilmelidir.
Dolayısıyla evde bulunan bir eşya bakımından üç farklı soru önemlidir:
Eşya borçluya mı aittir?
Eşya kişisel veya aile ortak kullanımına hizmet eden ev eşyası mıdır?
Eşya kanundaki kıymetli mal istisnalarından birine girmekte midir?
Bu değerlendirmeler sonucunda haczedilebilirlik belirlenir.
Sonuç
Ev haczinde borçlunun evinde bulunan her eşyanın haczedilmesi mümkün değildir.
İcra ve İflas Kanunu’nun 82. maddesinin güncel düzenlemesine göre para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler hariç olmak üzere borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyası haczedilemez.
Bu kapsamda günlük yaşamda kullanılan buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, televizyon, koltuk, yatak, masa, sandalye, fırın, elektrikli süpürge ve benzeri ortak kullanım eşyaları kural olarak haczedilmezlik korumasından yararlanır.
Güncel düzenleme bakımından özellikle eski mevzuatla karıştırılmaması gereken husus, “aynı amaçla kullanılan eşyanın birden fazla olması” istisnasının kaldırılmış olmasıdır. Bu nedenle evde aynı türden iki eşyanın bulunması tek başına bunlardan birinin haczedilebileceği anlamına gelmez.
Buna karşılık nakit para, kıymetli evrak, borçluya ait altın ve gümüş, değerli taşlar, antikalar ve kıymetli süs eşyaları kanundaki ev eşyası korumasının dışında kalabilir.
Ayrıca haciz sırasında bulunan eşyanın borçluya değil eşe, anne-babaya, ev sahibine veya başka bir üçüncü kişiye ait olması halinde istihkak iddiası gündeme gelir.
Kanunen haczedilemez bir eşyanın haczedilmesi halinde ise haciz işlemine karşı icra mahkemesine şikâyet yolu değerlendirilebilir.
Bu nedenle ev haczinde yalnızca eşyanın maddi değerine değil; mülkiyetine, kullanım amacına, kişisel veya ortak ev eşyası niteliğinde olup olmadığına ve İİK m.82’deki açık istisnalardan birine girip girmediğine bakılması gerekir.
Umut Hukuk ve Danışmanlık
Av. Umutcan SARIKAYA
Telefon: 0542 547 48 51
Telefon: 0542 141 48 51
Adres: Gökevler Mah. 539 Sok. Oğuzkent Sitesi 1-F-8, Esenyurt / İstanbul
Web: avukatumutsarikaya.com
Esenyurt, Beylikdüzü, Bahçeşehir, Büyükçekmece, Avcılar, Küçükçekmece ve İstanbul genelinde ev haczi, haczedilemeyen ev eşyaları, haczedilmezlik şikâyeti, istihkak iddiası ve istihkak davası, konutta haciz, taşınır haczi, üçüncü kişiye ait malların haczi, meskeniyet şikâyeti ve diğer icra ve iflas hukuku uyuşmazlıklarına ilişkin hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunulmaktadır.
