Mirasçılar, miras bırakanın yalnızca mallarını değil, borçlarını da devralır. Borçları mal varlığından fazla olan bir kişinin mirasçısı olmak, mirasçıyı kendi kişisel malvarlığıyla bu borçlardan sorumlu hale getirebilir. Türk hukuku bu riske karşı mirasçılara mirası reddetme hakkı tanır. Bu yazıda mirasın reddinin nasıl yapılacağını, sürelerini ve sonuçlarını açıklıyoruz.
Mirasın Reddi Nedir?
Mirasın reddi, yasal veya atanmış mirasçının, miras bırakanın tüm hak ve borçlarından oluşan terekeyi kabul etmediğini resmi olarak beyan etmesidir. Düzenleme Türk Medeni Kanunu’nun 605 ile 618. maddeleri arasında yer alır. Mirası reddeden kişi, hiç mirasçı olmamış gibi kabul edilir; terekeden hiçbir hak alamaz, ancak borçlardan da sorumlu olmaz.
Mirası Reddetme Süresi
TMK m.606 uyarınca ret süresi 3 aydır. Bu süre:
- Yasal mirasçılar için, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten,
- Vasiyetname ile atanmış mirasçılar için ise tasarrufun kendilerine resmen bildirildiği tarihten başlar.
3 aylık süre içinde mirası reddetmeyen mirasçı, mirası kayıtsız şartsız kazanmış sayılır (TMK m.610). Haklı sebeplerin varlığı halinde sulh hukuk mahkemesinden sürenin uzatılması talep edilebilir.
Mirasın Reddi Nasıl Yapılır?
Ret beyanı, miras bırakanın son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı olarak yapılır. Beyan kayıtsız ve şartsız olmalıdır. Uygulamada bir dilekçe ile başvurulur ve mahkeme, kimlik tespiti yaparak ret beyanını tutanağa geçirir. Miras bırakanın son adresi Esenyurt, Beylikdüzü veya Büyükçekmece ise başvuru Büyükçekmece Adliyesi’ndeki sulh hukuk mahkemesine; Başakşehir/Bahçeşehir ise Küçükçekmece Adliyesi’ne yapılır.
Başvuruda Gerekli Belgeler
- Mirasın reddi dilekçesi,
- Kimlik belgesi,
- Miras bırakanın ölüm belgesi ve nüfus kayıt örneği,
- Varsa veraset ilamı.
Borca Batık Mirasın Hükmen Reddi
TMK m.605/2’ye göre, miras bırakanın ölüm tarihinde ödemeden aciz olduğu açıkça belli veya resmen tespit edilmişse, miras reddedilmiş sayılır. Buna hükmen ret denir. Bu durumda mirasçıların ayrıca beyanda bulunmasına gerek yoktur; ancak alacaklılar mirasçılara karşı takip başlattığında mirasçının, terekenin borca batık olduğunun tespiti için dava açması gerekebilir. Yargıtay uygulamasında borca batıklığın tespiti davası 3 aylık süreye bağlı değildir. Ancak mirasçının terekeyi sahiplenmesi (örneğin mirastaki aracı satması) bu imkânı ortadan kaldırabilir.
Mirası Reddetmenin Sonuçları
- Reddeden mirasçının payı, miras bırakan ondan önce ölmüş gibi onun altsoyuna geçer. Bu nedenle çocukların da ret beyanında bulunması gerekebilir.
- En yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddederse miras, sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir.
- Reddeden mirasçı, kendisine yapılan sağlararası kazandırmalar nedeniyle belirli şartlarla alacaklılara karşı sorumlu olabilir (TMK m.618).
Mirası Sahiplenme Ret Hakkını Ortadan Kaldırır
3 aylık süre dolmadan önce mirasçı, terekenin yönetimi dışındaki işlere karışır, terekeyi sahiplenen davranışlarda bulunur veya tereke mallarını gizler ya da kendine mal ederse artık mirası reddedemez (TMK m.610/2). Bu nedenle, borçlu olduğu düşünülen bir yakınınızın ölümünden sonra banka hesabından para çekmek, aracını satmak gibi işlemlerden önce hukuki destek almanız önemlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Mirasın reddi kaç ayda yapılmalı?
Yasal mirasçılar için ölümün öğrenildiği tarihten itibaren 3 ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurulmalıdır.
Mirasın reddi için avukat zorunlu mu?
Avukat zorunlu değildir; ancak sürelerin ve borca batıklık durumunun doğru değerlendirilmesi için hukuki destek almak faydalı olabilir.
3 ay geçtikten sonra miras reddedilebilir mi?
Kural olarak hayır. Ancak terekenin ölüm tarihinde borca batık olduğu ispat edilebilirse, hükmen ret kapsamında borca batıklığın tespiti davası açılabilir.
Mirası reddedersem çocuklarım mirasçı olur mu?
Evet. Reddedilen pay altsoya geçer; borçlu bir terekeyse çocukların da ret beyanında bulunması gerekebilir.
Hukuki Destek ve İletişim
Esenyurt, Beylikdüzü, Büyükçekmece ve Bahçeşehir başta olmak üzere İstanbul Avrupa Yakası’nda bu konuda hukuki bilgi almak veya dosyanızı değerlendirmek için iletişim sayfamızdan Av. Umut Sarıkaya’ya ulaşabilirsiniz. İlgili sayfalar: miras hukuku, Esenyurt avukat, Büyükçekmece avukat.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olayın kendine özgü koşulları bulunduğundan, işleminizden önce bir avukata danışmanız önerilir.
