Evlilik birliği içerisinde eşlerin birlikte yaşadıkları konut, yalnızca ekonomik değeri bulunan bir taşınmaz değil, aynı zamanda aile yaşamının sürdürüldüğü ve aile bireylerinin barınma ihtiyaçlarının karşılandığı önemli bir yaşam alanıdır. Bu nedenle Türk hukukunda aile konutuna ilişkin özel koruyucu düzenlemeler bulunmaktadır.
Özellikle eşlerden birinin diğer eşin bilgisi veya rızası olmaksızın ortak konutu satışa çıkarması, emlakçıyla anlaşması, taşınmaz için alıcı araması veya konutu üçüncü kişiye devretmeye çalışması, boşanma davalarında önemli uyuşmazlıklara neden olabilmektedir.
Bu tür davranışlar, somut olayın özelliklerine göre evlilik birliğindeki güven ilişkisini zedeleyebileceği gibi aile konutunun korunmasına ilişkin hukuki düzenlemelerin uygulanmasını da gerektirebilir.
Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesi uyarınca eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz.
Ancak ortak konutun yalnızca satışa çıkarılması ile tapuda üçüncü kişiye devredilmesi birbirinden farklı hukuki işlemlerdir.
Bu nedenle eşin ortak konutu habersiz satışa çıkarmasının boşanma davasında kusur oluşturup oluşturmadığı, satış işleminin hangi aşamada bulunduğu ve taşınmazın aile konutu niteliğinde olup olmadığı birlikte değerlendirilmelidir.
Ortak Konutun Habersiz Satışa Çıkarılması Boşanma Sebebi Midir?
Eşlerden birinin diğer eşin bilgisi dışında ortak konutu satışa çıkarması, somut olayın özelliklerine göre boşanma davasında kusurlu davranış olarak değerlendirilebilir.
Türk Medeni Kanunu’nun 166/1. maddesi uyarınca evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri eşlerden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmışsa eşlerden her biri boşanma davası açabilir.
Eşin aile yaşamının sürdürüldüğü konutu diğer eşten gizleyerek satmaya çalışması, özellikle diğer eşi barınma imkânından yoksun bırakma veya ekonomik baskı oluşturma amacı taşıyorsa evlilik birliğini zedeleyebilir.
Ancak yalnızca taşınmazın satışının düşünülmesi veya satış ilanı verilmesi, her durumda boşanma sebebi oluşturmaz.
Mahkeme, davranışın amacını, tarafların ekonomik koşullarını ve evlilik birliği üzerindeki etkilerini değerlendirmelidir.
Eşin Diğer Eşten Habersiz Evi Satışa Çıkarması Kusur Sayılır Mı?
Eşin ortak konutu diğer eşten gizleyerek satışa çıkarması, özellikle ortak yaşamı sona erdirme veya diğer eşin barınma hakkını zedeleme amacı taşıyorsa kusur sayılabilir.
Türk Medeni Kanunu’nun 185. maddesi uyarınca eşler birlikte yaşamak, birbirlerine sadık kalmak ve yardımcı olmak zorundadır.
Aile yaşamını doğrudan etkileyen konutun geleceğine ilişkin işlemlerin diğer eşten gizlenmesi, evlilik birliği içerisindeki güven ve dayanışma ilişkisi bakımından önem taşıyabilir.
Örneğin eşlerden birinin diğer eşe haber vermeden emlakçıyla anlaşması, evi satışa çıkarması ve diğer eşin taşınmazdan ayrılmasını sağlamaya çalışması, kusur değerlendirmesinde dikkate alınabilir.
Ancak satışa çıkarma davranışının tek başına kusur oluşturduğu kabul edilmemelidir.
Aile Konutu Nedir?
Aile konutu, eşlerin evlilik birliği içerisinde ortak yaşamlarını sürdürdükleri ve aile hayatlarının merkezini oluşturan konuttur.
Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesi aile konutuna ilişkin özel koruma hükümleri içermektedir.
Aile konutu niteliğinin belirlenmesinde taşınmazın tapuda hangi eş adına kayıtlı olduğundan ziyade, konutun aile yaşamında hangi amaçla kullanıldığı önemlidir.
Örneğin eşlerin sürekli olarak birlikte yaşadıkları, günlük yaşamlarını sürdürdükleri ve aile düzenlerini oluşturdukları taşınmaz aile konutu niteliğinde olabilir.
Buna karşılık yatırım amacıyla alınmış, kiraya verilmiş veya aile tarafından kullanılmayan her taşınmaz aile konutu olarak kabul edilmez.
Ortak Konut ile Aile Konutu Aynı Şey Midir?
Ortak konut ve aile konutu kavramları çoğu durumda birbiriyle örtüşmekle birlikte her taşınmazın aile konutu niteliğinde olduğu söylenemez.
Aile konutuna ilişkin özel korumadan yararlanılabilmesi için taşınmazın aile yaşamının merkezi niteliğini taşıması gerekir.
Örneğin eşlerin birlikte yaşadıkları sürekli ikametgâhları aile konutu olabilirken yalnızca yaz aylarında kullandıkları bir yazlık veya yatırım amacıyla edindikleri ikinci bir taşınmaz aynı kapsamda değerlendirilmeyebilir.
Bu nedenle TMK m.194 kapsamında hukuki koruma talep edilirken taşınmazın aile konutu niteliğinin ortaya konulması önemlidir.
Eş Diğer Eşin Rızası Olmadan Aile Konutunu Satabilir Mi?
Türk Medeni Kanunu’nun 194/1. maddesi uyarınca eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz.
Bu düzenleme, aile konutunun maliki olmayan eşin barınma ve aile yaşamının devamına ilişkin menfaatlerini korumayı amaçlamaktadır.
Dolayısıyla taşınmaz yalnızca eşlerden birinin adına kayıtlı olsa bile aile konutu niteliği taşıyorsa diğer eşin açık rızası olmadan satış yoluyla devredilmesi hukuken geçerli kabul edilmez.
Ancak rıza alınamaması veya haklı bir neden olmaksızın rıza verilmemesi hâlinde kanunda öngörülen koşullarla hâkimin müdahalesi istenebilir.
Ev Kocanın Üzerine Kayıtlıysa Kadının Rızası Olmadan Satılabilir Mi?
Taşınmazın yalnızca kocanın adına kayıtlı olması, aile konutunun kadının açık rızası olmadan devredilebileceği anlamına gelmez.
Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesi, aile konutunun maliki olmayan eşi korumaktadır.
Bu nedenle taşınmaz aile konutu niteliğindeyse malik olan kocanın satış işlemini gerçekleştirebilmesi için diğer eşin açık rızası gerekir.
Ancak taşınmazın aile konutu niteliğinde bulunmaması hâlinde farklı hukuki değerlendirmeler gündeme gelebilir.
Ev Kadının Üzerine Kayıtlıysa Kocanın Rızası Olmadan Satılabilir Mi?
Aile konutuna ilişkin koruma yalnızca kadın eşe tanınmış bir hak değildir.
Taşınmazın kadın eş adına kayıtlı olması hâlinde de aile konutu niteliği bulunuyorsa kocanın açık rızası olmadan devredilmesi TMK m.194 kapsamında hukuki sorun doğurabilir.
Dolayısıyla aile konutunun korunmasında eşlerin cinsiyeti değil, taşınmazın aile konutu niteliği ve diğer eşin açık rızasının bulunup bulunmadığı önemlidir.
Eşin Evi Emlakçıya Vermesi İçin Diğer Eşin İzni Gerekir Mi?
Aile konutunun emlakçı aracılığıyla satışa çıkarılması ile taşınmazın tapuda devredilmesi birbirinden farklı işlemlerdir.
Yalnızca emlakçıyla görüşülmesi veya satış ilanı verilmesi, kural olarak taşınmazın mülkiyetinin devredildiği anlamına gelmez.
Bu nedenle TMK m.194 kapsamında öngörülen açık rıza şartının hangi işlem bakımından gerektiği dikkatle belirlenmelidir.
Ancak satış ilanı verilmesinin diğer eşi ortak konuttan uzaklaştırma veya barınma imkânından yoksun bırakma amacı taşıması, boşanma davasında kusur değerlendirmesine konu olabilir.
Eşin Habersiz Satış İlanı Vermesi Hukuka Aykırı Mıdır?
Eşin taşınmazı satış ilanına koyması, tek başına aile konutunun hukuken devredildiği anlamına gelmez.
Satış ilanı verilmesi ile tapuda mülkiyet devri yapılması arasında önemli bir hukuki fark bulunmaktadır.
Bununla birlikte satış ilanının diğer eşin haklarını ihlal etmek veya aile konutunu hukuka aykırı biçimde devretmek amacıyla verilmesi hâlinde hukuki koruma yollarına başvurulması gündeme gelebilir.
Özellikle satış sürecinin ilerlemesi ve tapu devri tehlikesinin ortaya çıkması durumunda ihtiyati tedbir talebi önem kazanabilir.
Aile Konutu Şerhi Nedir?
Aile konutu şerhi, taşınmazın aile konutu niteliğinde olduğunun tapu sicilinde gösterilmesini sağlayan hukuki kayıttır.
Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesi kapsamında malik olmayan eş, aile konutu şerhi verilmesini isteyebilir.
Aile konutu şerhi, taşınmazın hukuki niteliğinin tapu kayıtlarında görünür olmasını sağlayarak üçüncü kişilerle yapılacak işlemler bakımından önemli bir koruma işlevi görmektedir.
Ancak aile konutu şerhi kurucu değil, açıklayıcı niteliktedir.
Bir taşınmaz, tapuda aile konutu şerhi bulunmadığı için aile konutu olma özelliğini kaybetmez.
Tapuda Aile Konutu Şerhi Yoksa Eş Evi Satabilir Mi?
Tapuda aile konutu şerhinin bulunmaması, diğer eşin açık rızası olmadan aile konutunun devredilebileceği anlamına gelmez.
TMK m.194 kapsamında getirilen sınırlama, aile konutu şerhinin tapuya işlenmesinden değil, taşınmazın aile konutu niteliğinden kaynaklanmaktadır.
Bu nedenle aile konutu şerhi bulunmasa dahi taşınmazın aile konutu olduğu ve diğer eşin açık rızası alınmadan devredildiği ortaya konulursa tapu iptali ve tescil talebi gündeme gelebilir.
Ancak taşınmazın daha sonraki devirleri ve üçüncü kişilerin hukuki durumları ayrıca değerlendirilmelidir.
Aile Konutu Şerhi Nasıl Konulur?
Aile konutu şerhi, kanuni koşulların bulunması hâlinde tapu müdürlüğünden talep edilebilir.
Başvuruda taşınmazın aile konutu olarak kullanıldığını gösteren belgelerin sunulması gerekebilir.
Tapu müdürlüğü tarafından işlemin gerçekleştirilememesi veya aile konutu niteliğinin uyuşmazlık konusu olması hâlinde mahkemeye başvurulması gündeme gelebilir.
Özellikle eşlerden birinin taşınmazı satışa çıkardığı durumlarda aile konutu şerhi talebinin geciktirilmemesi önem taşımaktadır.
Aile Konutu Şerhi Satışı Engeller Mi?
Aile konutu şerhi, taşınmazın diğer eşin açık rızası olmadan devredilmesine ilişkin hukuki sınırlamanın tapu sicilinde görünmesini sağlar.
Bu nedenle malik eşin tek başına gerçekleştirmek istediği iradi satış işlemleri bakımından önemli bir koruma oluşturur.
Ancak aile konutu şerhi, taşınmazla ilgili bütün hukuki işlemlerin mutlak biçimde yasaklandığı anlamına gelmez.
Özellikle cebrî icra işlemleri, mahkeme kararları ve kanunda öngörülen diğer durumlar ayrıca değerlendirilmelidir.
Eşin Habersiz Ev Satmasını Engellemek İçin İhtiyati Tedbir Alınabilir Mi?
Evet, kanuni koşulların gerçekleşmesi hâlinde ihtiyati tedbir talep edilebilir.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 389. maddesi uyarınca mevcut durumda meydana gelebilecek değişiklik nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması veya imkânsız hâle gelmesi ya da gecikme sebebiyle ciddi zarar doğması ihtimali bulunan hâllerde ihtiyati tedbir kararı verilebilir.
Özellikle aile konutunun üçüncü kişilere devredilme tehlikesi bulunması hâlinde tapu kaydına uygun tedbir konulması talep edilebilir.
Ancak ihtiyati tedbir kararı verilmesi otomatik değildir.
Mahkeme, talebin hukuki dayanağını, yaklaşık ispat koşullarını ve tedbirin ölçülülüğünü değerlendirmelidir.
Boşanma Davasında Aile Konutuna Tedbir Konulabilir Mi?
Boşanma davası devam ederken aile konutuna ilişkin geçici önlemler gündeme gelebilir.
Türk Medeni Kanunu’nun 169. maddesi uyarınca hâkim, boşanma veya ayrılık davası açıldığında davanın devamı süresince eşlerin barınmasına ve diğer gerekli hususlara ilişkin geçici önlemleri alır.
Bu kapsamda ortak konutun kullanımının eşlerden birine bırakılması mümkündür.
Ancak konutun kullanımının bir eşe tahsis edilmesi ile tapuda satış veya devir işlemlerini engelleyen ihtiyati tedbir kararı birbirinden farklıdır.
Taşınmazın devrinin önlenmesine ilişkin talebin hukuki dayanağı ve tedbir koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.
Eşin Habersiz Sattığı Aile Konutunun Tapusu İptal Edilebilir Mi?
Evet, kanuni koşulların gerçekleşmesi hâlinde tapu iptali ve tescil davası açılması mümkündür.
Aile konutunun malik olan eş tarafından diğer eşin açık rızası alınmadan üçüncü kişiye devredilmesi, TMK m.194 kapsamında işlemin geçerliliği bakımından hukuki sorun oluşturur.
Bu durumda aile konutu niteliğinin ve açık rızanın bulunmadığının ortaya konulması hâlinde tapu kaydının iptali ve önceki malik eş adına tescili talep edilebilir.
Ancak taşınmazın birden fazla kişiye devredilmiş olması veya sonradan ayni hak kazanılmış olması hâlinde üçüncü kişilerin hukuki durumları ayrıca incelenmelidir.
Eşin Rızası Olmadan Yapılan Ev Satışı Geçerli Midir?
Aile konutu niteliğindeki taşınmazın diğer eşin açık rızası alınmadan devredilmesi, TMK m.194 kapsamında geçerlilik sorunu doğurur.
Yargıtay uygulamasında aile konutunun devri bakımından diğer eşin açık rızasının bulunması gerektiği kabul edilmektedir.
Ancak satışın hukuki sonuçları değerlendirilirken taşınmazın gerçekten aile konutu olup olmadığı, rızanın bulunup bulunmadığı ve sonraki devirler dikkate alınmalıdır.
Dolayısıyla her taşınmaz satışı bakımından aynı hukuki sonuca ulaşılması mümkün değildir.
Eşin Satışa Sözlü Olarak İzin Vermesi Yeterli Midir?
Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesinde diğer eşin rızasının açık olması aranmaktadır.
Kanunda açık rıza için genel olarak belirli bir şekil şartı öngörülmemiştir.
Ancak rızanın belirli bir işleme yönelik olması ve tereddüde yer vermeyecek biçimde ortaya konulması gerekir.
Özellikle satış işleminden haberdar olunması, her durumda satışa açık rıza gösterildiği anlamına gelmez.
Rızanın varlığı konusunda uyuşmazlık çıkması hâlinde bu hususun ispatı önem taşımaktadır.
Eşin Satıştan Haberdar Olması Rıza Gösterdiği Anlamına Gelir Mi?
Hayır.
Eşin taşınmazın satışa çıkarıldığını bilmesi ile satış işlemine açık rıza göstermesi farklı hukuki durumlardır.
Örneğin eşin emlakçı ilanını görmesi veya alıcılarla görüşüldüğünden haberdar olması, tek başına satışa açık rıza verdiğini göstermez.
TMK m.194 kapsamında aranan rızanın belirli ve açık olması gerekir.
Bu nedenle yalnızca satış sürecinden haberdar olunduğuna dayanılarak diğer eşin rızasının bulunduğu sonucuna ulaşılmamalıdır.
Eşin Habersiz Ev Satması Mal Kaçırma Sayılır Mı?
Eşin taşınmazı diğer eşten gizleyerek satması, somut olayın özelliklerine göre mal kaçırma iddiasına konu olabilir.
Özellikle boşanma sürecinde taşınmazın gerçek değerinin altında devredilmesi, yakın akrabalara geçirilmesi veya satış bedelinin gizlenmesi gibi durumlar önem taşıyabilir.
Ancak her satış işlemi mal kaçırma amacı taşımaz.
Mal kaçırma iddiasının değerlendirilmesinde işlemin tarihi, satış bedeli, taraflar arasındaki ilişki ve mal rejiminden kaynaklanan haklar birlikte incelenmelidir.
Boşanmadan Önce Evin Satılması Mal Paylaşımını Etkiler Mi?
Evet, somut olayın özelliklerine göre etkileyebilir.
Türk Medeni Kanunu’nun 219. maddesinde edinilmiş mallar düzenlenmiştir.
Evlilik birliği içerisinde edinilen ve edinilmiş mal niteliğinde bulunan taşınmazların tasfiyesi, mal rejimine ilişkin hükümler çerçevesinde gerçekleştirilir.
Özellikle eşlerden birinin diğer eşin katılma alacağını azaltmak amacıyla yaptığı devirler bakımından Türk Medeni Kanunu’nun 229. maddesi önem taşıyabilir.
Ancak her taşınmazın edinilmiş mal olduğu veya her satışın mal rejimi tasfiyesinde eklenecek değer oluşturduğu kabul edilemez.
Taşınmazın edinilme tarihi, edinilme kaynağı ve mal rejiminin niteliği ayrıca değerlendirilmelidir.
Eşin Evi Akrabasına Satması Mal Kaçırma Sayılır Mı?
Eşin aile konutunu veya edinilmiş mal niteliğindeki taşınmazı yakın akrabasına devretmesi, somut olayın özelliklerine göre mal kaçırma iddiasını gündeme getirebilir.
Özellikle taşınmazın gerçek değerinin altında devredilmesi, satış bedelinin ödenmemesi veya devrin boşanma sürecine yakın tarihte gerçekleştirilmesi önem taşıyabilir.
Ancak yalnızca taşınmazın akrabaya satılmış olması, işlemin muvazaalı olduğunu kesin olarak göstermez.
Mahkeme, satışın gerçekliğini, bedelin ödenip ödenmediğini ve tarafların iradelerini değerlendirmelidir.
Aile Konutunun Satış Bedelinin Gizlenmesi Kusur Sayılır Mı?
Eşin aile konutunun satış bedelini diğer eşten gizlemesi, özellikle ekonomik baskı oluşturma veya malvarlığını kaçırma amacı taşıyorsa kusur değerlendirmesinde önem taşıyabilir.
Evlilik birliğinde eşlerin ekonomik konulardaki davranışları, karşılıklı güven ilişkisi bakımından önemlidir.
Ancak satış bedelinin gizlenmesi iddiasının somut olayda nasıl gerçekleştiği ve evlilik birliğine etkisi araştırılmalıdır.
Bunun yanında satış bedelinin mal rejiminin tasfiyesinde nasıl değerlendirileceği ayrı bir hukuki meseledir.
Eşin Aile Konutunu İpotek Ettirmesi İçin Diğer Eşin Rızası Gerekir Mi?
Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesi yalnızca aile konutunun satışını değil, aile konutu üzerindeki hakların sınırlandırılmasını da düzenlemektedir.
Bu nedenle aile konutu üzerinde ipotek kurulması bakımından da diğer eşin açık rızası önem taşımaktadır.
Özellikle eşlerden birinin aile konutunu üçüncü kişilerin borçlarına teminat göstermek amacıyla ipotek ettirmesi, diğer eşin barınma hakkını etkileyebilir.
Ancak ipoteğin kuruluş koşulları, rızanın bulunup bulunmadığı ve somut olayın özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.
Eşin Aile Konutunu Satışa Çıkarması Ekonomik Şiddet Sayılır Mı?
Aile konutunun satışa çıkarılması, özellikle diğer eşi ekonomik baskı altında bırakmak veya barınma imkânından yoksun bırakmak amacı taşıyorsa ekonomik şiddet niteliğinde değerlendirilebilir.
Örneğin eşin diğer eşe haber vermeden konutu satmaya çalışması ve evden ayrılmadığı takdirde barınma imkânını kaybedeceği yönünde tehditte bulunması önem taşıyabilir.
Ancak yalnızca satış ilanı verilmesi, kendiliğinden ekonomik şiddet anlamına gelmez.
Davranışın amacı, tarafların ekonomik koşulları ve diğer eş üzerindeki etkileri değerlendirilmelidir.
Eşin Ortak Konutu Habersiz Satışa Çıkarması Manevi Tazminat Sebebi Olur Mu?
Türk Medeni Kanunu’nun 174/2. maddesi uyarınca boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan uygun miktarda manevi tazminat isteyebilir.
Eşin aile konutunu diğer eşten gizleyerek satmaya çalışması, özellikle tehdit, aşağılama veya barınma hakkının kasıtlı biçimde zedelenmesiyle birlikte gerçekleşiyorsa manevi tazminat değerlendirmesinde önem taşıyabilir.
Ancak yalnızca satış ilanı verilmiş olması, her durumda manevi tazminat hakkı doğurmaz.
Kişilik hakkına saldırı ve kanunda aranan diğer koşulların gerçekleşmesi gerekir.
Eşin Ortak Konutu Habersiz Satışa Çıkarması Maddi Tazminat Sebebi Olur Mu?
Türk Medeni Kanunu’nun 174/1. maddesi uyarınca mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat isteyebilir.
Ortak konutun haksız biçimde satışa çıkarılması, boşanmaya neden olan kusurlu davranışlar kapsamında değerlendirilebilir.
Ancak maddi tazminata hükmedilebilmesi için kanuni koşulların gerçekleşmesi gerekir.
Bunun yanında taşınmazın hukuka aykırı devri veya malvarlığına ilişkin işlemler nedeniyle doğan alacak ve tazminat talepleri, boşanma nedeniyle istenen maddi tazminattan farklıdır.
Eşin Aile Konutunu Satmaya Çalışması Ağır Kusur Sayılır Mı?
Eşin aile konutunu diğer eşin bilgisi dışında satışa çıkarmasının ağır kusur niteliğinde olup olmadığı, somut olayın özelliklerine göre belirlenir.
Özellikle eşin diğer eşi evsiz bırakmak amacıyla hareket etmesi, satış işlemini gizlemesi veya taşınmazı yakınlarına devrederek ortak yaşamı sona erdirmeye çalışması, kusurun ağırlığını etkileyebilir.
Ancak ekonomik zorunluluklar nedeniyle satışın düşünülmesi veya tarafların konutun satışı konusunda anlaşmazlık yaşamaları aynı şekilde değerlendirilemez.
Mahkeme, tarafların bütün kusurlu davranışlarını birlikte incelemelidir.
Eşin Aile Konutunu Satışa Çıkarması Nasıl İspatlanır?
Boşanma davasında aile konutunun habersiz satışa çıkarıldığı iddiasının somut delillerle desteklenmesi önemlidir.
Özellikle emlak ilanları, emlakçıyla yapılan yazışmalar, satışa ilişkin mesajlar, tapu kayıtları ve tanık anlatımları delil olarak değerlendirilebilir.
Satış işlemi gerçekleştirilmişse tapu kayıtları, resmi senet ve işlem belgeleri önem taşır.
Bunun yanında satış bedelinin gerçekliği veya mal kaçırma iddiası bulunuyorsa banka kayıtları ve diğer mali belgeler de değerlendirilebilir.
Emlak İlanı Boşanma Davasında Delil Olarak Kullanılabilir Mi?
Evet.
Emlak sitelerinde yayımlanan satış ilanları, taşınmazın satışa çıkarıldığı iddiasını destekleyebilir.
Özellikle ilan tarihi, taşınmazın özellikleri, satış bedeli ve ilanı yayımlayan kişinin bilgileri önem taşıyabilir.
Ancak satış ilanının bulunması, taşınmazın gerçekten satıldığı veya tapuda devredildiği anlamına gelmez.
Bu nedenle ilan delili ile tapu devrine ilişkin deliller birbirinden ayrılmalıdır.
WhatsApp Mesajları Aile Konutunun Satışa Çıkarıldığını İspatlar Mı?
Taraflar arasındaki WhatsApp yazışmaları, aile konutunun satışa çıkarıldığı veya satılmasının planlandığı iddiasını destekleyebilir.
Örneğin eşlerden birinin diğerine evi satacağını bildirmesi, emlakçıyla anlaştığını söylemesi veya satış bedeline ilişkin açıklamalarda bulunması önem taşıyabilir.
Ancak yazışmaların gerçekliği, bütünlüğü ve hukuka uygun şekilde elde edilip edilmediği değerlendirilmelidir.
Mahkeme, mesajları diğer delillerle birlikte incelemelidir.
Yargıtay Aile Konutunun Eşin Rızası Olmadan Satılmasını Nasıl Değerlendirir?
Yargıtay uygulamasında aile konutunun devri bakımından diğer eşin açık rızasının bulunması gerektiği kabul edilmektedir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 15.11.2022 tarihli, 2020/302 Esas ve 2022/1513 Karar sayılı kararında, aile konutunun diğer eşin açık rızası olmadan devredilmesine ilişkin uyuşmazlık değerlendirilmiştir.
Kararda aile konutu şerhinin kurucu değil, açıklayıcı nitelikte olduğu; tapuda şerh bulunmasa da aile konutuna ilişkin korumanın devam ettiği vurgulanmıştır.
Ayrıca diğer eşin açık rızasının bulunması gerektiği ve somut olayda rızanın ispatlanamamasının işlemin geçerliliği bakımından önem taşıdığı değerlendirilmiştir.
Bu karar, aile konutunun korunmasının yalnızca tapuda şerh bulunmasına bağlı olmadığını göstermektedir.
Yargıtay’a Göre Aile Konutu Şerhi Olmadan Yapılan Satış İptal Edilebilir Mi?
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 01.06.2020 tarihli, 2020/1369 Esas ve 2020/2422 Karar sayılı kararında aile konutunun diğer eşin açık rızası alınmadan üçüncü kişilere devredilmesi değerlendirilmiştir.
Kararda aile konutuna ilişkin korumanın tapuda şerh bulunmasına bağlı olmadığı belirtilmiştir.
Somut olayda taşınmazın aile konutu olduğu, diğer eşin açık rızasının bulunmadığı ve devir işlemlerinin hukuki koşulları değerlendirilerek tapu iptali ve tescil talebinin kabul edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu karar, aile konutu niteliğinin ve açık rızanın bulunup bulunmadığının tapu iptali ve tescil davalarında belirleyici olduğunu göstermektedir.
Aile Konutunun Satışa Çıkarılması Halinde Ne Yapılmalıdır?
Eşin aile konutunu diğer eşin bilgisi dışında satışa çıkarması hâlinde öncelikle taşınmazın hukuki durumu araştırılmalıdır.
Taşınmazın aile konutu niteliğinde olup olmadığı, tapuda hangi eş adına kayıtlı bulunduğu ve aile konutu şerhinin mevcut olup olmadığı belirlenmelidir.
Aile konutu şerhi bulunmuyorsa kanuni koşullara uygun biçimde şerh talebinde bulunulması değerlendirilebilir.
Satış veya devir tehlikesi bulunması hâlinde ihtiyati tedbir talebi gündeme gelebilir.
Taşınmazın üçüncü kişiye devredilmiş olması hâlinde ise TMK m.194 kapsamında tapu iptali ve tescil davası açılması değerlendirilebilir.
Bunun yanında boşanma davası devam ediyorsa ortak konutun kullanımına ilişkin geçici önlemler talep edilebilir.
Sonuç
Eşin ortak konutu diğer eşin bilgisi dışında satışa çıkarması, somut olayın özelliklerine göre boşanma davasında kusurlu davranış olarak değerlendirilebilir.
Özellikle satış girişiminin diğer eşi ortak konuttan uzaklaştırmak, barınma hakkını zedelemek veya malvarlığı haklarını etkisiz hâle getirmek amacı taşıması, evlilik birliğinin temelinden sarsılması bakımından önem taşıyabilir.
Bunun yanında Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesi uyarınca aile konutunun devri ve aile konutu üzerindeki hakların sınırlandırılması diğer eşin açık rızasına bağlıdır.
Tapuda aile konutu şerhinin bulunmaması, bu korumanın kendiliğinden ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Ancak satış ilanı verilmesi, satış sözleşmesi yapılması ve tapuda mülkiyet devrinin gerçekleştirilmesi birbirinden farklı hukuki işlemlerdir.
Bu nedenle aile konutunun korunması bakımından taşınmazın niteliği, işlemin hangi aşamada bulunduğu, diğer eşin açık rızasının bulunup bulunmadığı ve üçüncü kişilerin hukuki durumları birlikte değerlendirilmelidir.
Sonuç olarak belirleyici olan yalnızca “Eş ortak konutu satışa çıkardı mı?” sorusu değildir.
Asıl cevaplandırılması gereken soru şudur:
“Satışa çıkarılan taşınmaz aile konutu niteliğinde midir, diğer eşin açık rızası bulunmakta mıdır ve gerçekleştirilen işlemler aile konutuna ilişkin kanuni korumayı ihlal etmekte midir?”
Boşanma Davalarında Hukuki Destek
Boşanma davalarında aile konutunun satışa çıkarılması, aile konutunun rızasız devri, aile konutu şerhi, tapu iptali ve tescil, ihtiyati tedbir, ortak konutun tahsisi, mal kaçırma iddiaları, mal rejiminin tasfiyesi, kusur tespiti, maddi ve manevi tazminat ve aile hukukundan kaynaklanan diğer uyuşmazlıklar bakımından somut olayın hukuki koşullarının incelenmesi önem taşımaktadır.
Umut Hukuk ve Danışmanlık
Av. Umutcan SARIKAYA
Telefon: 0542 547 48 51
Telefon: 0542 141 48 51
Adres: Gökevler Mah. 539 Sok. Oğuzkent Sitesi 1-F-8, Esenyurt / İstanbul
Web: avukatumutsarikaya.com
Esenyurt, Beylikdüzü, Bahçeşehir, Büyükçekmece, Avcılar, Küçükçekmece ve İstanbul genelinde boşanma davaları, çekişmeli boşanma, aile konutu uyuşmazlıkları, aile konutu şerhi, tapu iptali ve tescil, mal rejiminin tasfiyesi, mal kaçırma iddiaları, ihtiyati tedbir, maddi ve manevi tazminat ve aile hukukundan kaynaklanan diğer uyuşmazlıklara ilişkin hukuki danışmanlık ve dava takip hizmeti sunulmaktadır.
İlgili Yazılar
- Boşanma Davasında Eşin Diğer Eşi Sürekli Başkalarıyla Kıyaslaması Kusur Sayılır Mı?
- Boşanma Davasında Eşin Çocuğun Eğitim ve Sağlık Giderlerine Katılmaması Nasıl Değerlendirilir?
- Boşanma Davasında Eşin Diğer Eşin Özel Eşyalarını Evden Çıkarması Kusur Sayılır Mı?
- Boşanma Davasında Eşin Çocukları Diğer Ebeveyne Karşı Kışkırtması Kusur Sayılır Mı?
Hukuki süreciniz hakkında bilgi almak için hizmetlerimiz sayfasını inceleyebilir, Esenyurt avukat ve Beylikdüzü avukat sayfalarımızdan bize ulaşabilirsiniz.
